Περιφερειακή Ενότητα Δράμας

GreekEnglish (United Kingdom)BulgarianGermanFrenchRussianTurkish

Στους δρόμους των σπηλαίων

Εκτύπωση

 Στο εσωτερικό της δραμινής γης, για χιλιάδες χρόνια τα υπόγεια νερά του Φαλακρού συναντιόντουσαν με   -   1τα νερά πηγών και προκαλούσαν, αργά, ολοένα και μεγαλύτερα ανοίγματα ανάμεσα στη μάζα των πετρωμάτων, ζητώντας διέξοδο στον κάμπο και σχηματίζοντας το μοναδικό σπήλαιο των πηγ  -   25ών Αγγίτη (του Μααρά). Αν ακολουθήσουμε μάλιστα τη ροή του ποταμού Αγγίτη, μετά την έξοδό του από την υπόγεια πορεία του, οδηγούμαστε από τις πλαγιές του Μενοικίου στα νότια του σπηλαίου της Αλιστράτης, ενός ακόμη μνημείου της φύσης με πολλές, ανεξερεύνητες σήμερα διαδρομές.Διασχίζοντας το όμορφο προάστιο των Κομνηνών, από τη δυτική έξοδο της Δράμας, παίρνουμε το δρόμο που οδηγεί στο λεκανοπέδιο του Νευροκοπίου για να επισκεφθούμε την ιστορική Προσοτσάνη, 15 χλμ. από τη Δράμα. Ο πλούτος του άλλοτε καπνοπαραγωγικού κέντρου και οι αγώνες του για τον ελληνισμό αποτυπώνονται στα μνημεία της κωμόπολης, στα εκπαιδευτήρια των αρχών του 20ού αι., στα νεοκλασικά σπίτια της ίδια εποχής και στα τελευταία καπνομάγαζα που απέμειναν, όπως του Χαλάτση (1930).Σήμερα αποτελεί την έδρα σημαντικού δήμου, με πληθυσμό 3700 ντόπιων, Βλάχων και Μικρασιατών προσφaggitisύγων. Αυτή η πολύχρωμη πολιτιστική ταυτότητα στην περιοχή γίνεται αισθητή στις ποικίλες εκδηλώσεις την ημέρα του Προφήτη Ηλία, στις 20 Ιουλίου.Αφήνουμε πίσω μας την κωμόπολη και κατευθυνόμαστε προς το σπάνιας ομορφιάς σπήλαιο των πηγών Αγγίτη, σε απόσταση 23 χλμ. από  - 1 14τη Δράμα.
Βρίσκεται στους νότιους πρόποδες του Φαλακρού και η μοναδικότητά του οφείλεται στον ποταμό Αγγίτη, γνωστό ήδη από τον Ηρόδοτο, που διαρρέει χιλιάδες χρόνια το σπήλαιο. Με συνολικό μήκος τουλάχιστο 12 χλμ. και αξιοποιημένο τμήμα 500 μ., το σπήλαιο φέρνει τον επισκέπτη κοντά σ' ένα θαύμα της φύσης, όπως είναι τα νερά του Αγγίτη που φτάνουν στην επιφάνεια σε αυτό ακριβώς το σημείο, ύστερα από υπόγεια διαδρομή χιλιομέτρων, με αφετηρία τη λεκάνη του Νευροκοπίου και τους πρόποδες του Φαλακρού.

Το ενδιαφέρον του ανθρώπου για το σπήλαιο φαίνεται πως υπήρξε σταθερό σε όλες τις εποχές. Στο εσspilaio aggiti-eksoterikos xorosωτερικό του έχουμε ευρήματα ανθρώπινης παρουσίας από την 3η π.χ. χιλιετία, ενώ η οχύρωση, βόρεια της εισόδου, παραπέμπει στον 6ο μ.Χ. αι.
Με ήπιες παρεμβάσεις στον εξωτερικό χώρο λειτουργούν αναψυκτήριο και εστιατόριο, ενώ αξίζει να αναζητήσετε στην περιοχή τα χειροποίητα ζυμαρικά και τις σπιτικές μαρμελάδες του γυναικείου συνεταιρισμού Κοκκινογείων, τα αφυδατωμένα οπωροκηπευτικά, τα κεραμικά και τα ξυλόγλυπτα από τοπικά εργαστήρια. Στη συνέχεια προτείνουμε γνωριμία με τα χωριά στους πρόποδες και τις πλαγιές του Μενοικίου.

Αφού περάσουμε το χωριουδάκι του Αγγίτη, θα διασχίσουμε την παλιά σιδερένια γέφυρα του ομώνυμου ποταμού και το χωριό Γραμμένη, όπου βρέθηκαν ίχνη αρχαίου οικισμού, με ζωή από τη θρακική μέχρι τη ρωμαϊκή εποχή, και σώζεται ο ναός των Ταξιαρχών (1873).  -   15Ακολουθώντας την κατεύθυνση προς η Μικρόπολη, θα επισκεφθούμε το Πανόραμα με τις μόλις 15 οικογένειες το χειμώνα, 12 χλμ. από το σπήλαιο των πηγών Αγγίτη, σε πλαγιά ανάμεσα στο Μενοίκιο και στο Φαλακρό. Στο χωριό με την πλούσια βλάστηση και το εξαιρετικό κλίμα τη θερινή περίοδο, θα δούμε την εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου (μέσα του 19ου αι.), μια τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική με ωραιότατο καμπαναριό και ξυλόγλυπτο τέμπλο με εικόνες του 19ου αι.
Το χωριό προσφέρεται και για πεζοπορικές διαδρομές. Με βορειοδυτική κατεύθυνση, ύστερα από 3 χλμ. σε χωμάτινο δρόμο, φθάνουμε στο ναό του Αγίου Δημητρίου (1865), με τον οκταγωνικό τρούλο στην οροφή και τις σωζόμενες τοιχογραφίες στο εσωτερικό.
  -   10Μια ακόμη διαδρομή μπορεί να γίνει από το χωριό προς τα νότια, στο μονοπάτι που ακολουθεί, από την πλευρά του Μενοικίου, το ρέμα του χωριού με την πλούσια βλάστηση και το τρεχούμενο νερό προς τον κάμπο, μια απόσταση 3 χλμ. Στο Πανόραμα θα βρούμε κτηνοτροφικά προϊόντα και οπωσδήποτε αγνό μέλι. Η πρόσβαση στους ναούς θα γίνει εφικτή κατόπιν συνεννόησης με τα μέλη της εκκλησιαστικής επιτροπής.

Επόμενος σταθμός μας είναι η Μικρόπολη, σε απόσταση 9 χλμ. από το σπήλαιο, για ένα σύντομο περίπατο στην άνω συνοικία του χωριού με τα παραδοσιακά αγροτόσπιτα του 19ου αι., στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου (1841) με το σωζόμενο αρχικό τέμπλο, την ξυλόγλυπτη Αγία Τράπεζα και το ωραίο καμπαναριό (1893).
Στη συνέχεια θα προχωρήσουμε στο χωμάτινο δρόμο που οδηγεί στην κορυφή του βο  -   59υνού, για να επισκεφθούμε το δάσος της Καστανιάς, με τα αιωνόβια δένδρα και το καταφύγιο στα 850 μ., σε απόσταση 3 χλμ. από το χωριό. Για πορεία, όμως, στα δάση της οξιάς και στα λιβάδια του Μενοικίου, χρειαζόμαστε τη βοήθεια τοπικών ορειβατών ή εμπειρία σε μονοπάτια. Αν ακολουθήσουμε δεξιά κατεύθυνση από το χωριό, φτάνουμε στην εκκλησία των Αγίων Αναργύρων με πανοραμική θέα προς τον κάμπο. Σημαντική τοπική γιορτή είναι η λεγόμενη "Γιορτή του Θεού" μετά το Πάσχα, στο ξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου, ενώ η πανήγυρη της Μικρόπολης γίνεται την 1η Ιουλίου, ημέρα των Αγίων Αναργύρων.Αφήνουμε πίσω μας τη Μικρόπολη και κατευθυνόμαστε προς τη Χαριτωμένη και την Καλή Βρύση, σε απόσταση 13 χλμ. Πλησιάζοντας στην Καλή Βρύση βλέπουμε στον κάμπο αρκετούς αμπελώνες, ανάμεσα στους οποίους σώζεται το ιερό του Διονύσου, το "κονάκι του Βάκχου" για τους ντόπιους, 2,5 χλμ. νοτιοδυτικά του χωριού. Η λατρεία του βεβαιώνεται και από την ανακάλυψη κεφαλής γενειοφόρου Διονύσου ρωμαϊκών χρόνων και επιγραφή διονυσιακού περιεχομένου από την περιοχή της Καλής Βρύσης.

Το χωριό, χτισμένο σε πλαγιά του Μενοικίου, κατοικείται κυρίως από ντόπιους και στα βορειοανατολικά του βρίσκεται συνοικία με παραδοσιακά αγροτόσπιτα από τα τέλη του 19ου αι. και κοινοτικό ξενώνα, ανάμεσα σε γραφικά πλινθόκτιστα σοκάκια. Στην περιοχή δεσπόζει η τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική του Αγίου Νικολάου (1877), που διατηρεί τις αρχικές εικόνες στο τέμπλο από τα μέσα του 19ου αι.
Ανηφορίζοντας προς το ξωκλήσι του Αϊ-Βλάση, ανατολικά του Αγίου Νικολάου, θα διασχίσουμε μετά την άνοιξη μια ευχάριστη διαδρομή μισής ώρας, ανάμεσα σε πλατάνια και τρεχούμενα νερά, όπου υπάρχει υποδομή για υπαίθριες ψησταριέςfalakro και ξεκούραση. Από το πλάτωμα στο ξωκλήσι μπορούμε να απολαύσουμε την πανοραμική θέα προς τον κάμπο και το Φαλακρό. Στα νοτιοανατολικά του χωριού σώζεται και η εκκλησία της Αγίας Μαρίνας (1883) με γυναικωνίτη και χαγιάτι.
Η Καλή Βρύση συγκεντρώνει πολλούς επισκέπτες για τα "Μπαμπούγερα", τα τοπικά δρώμενα στις 6-8 Ιανουαρίου, για την περιφορά της εικόνας της Αναστάσεως την Πέμπτη μετά το Πάσχα με σκοπό την προστασία των κατοίκων, και στη γιορτή της Αγίας Μαρίνας στις 17 Ιουλίου. Με τους ήχους πάντοτε της γκάιντας και του νταχαρέ, οι φιλόξενοι και ανοιχτόκαρδοι Καληβρυσιώτες διασκεδάζουν με έντονο τοπικό χρώμα στα γλέντια τους και στις ταβέρνες του χωριού.
Συνεχίζουμε ανατολικ  -   4ότερα και φτάνουμε στην Καλλιθέα, σε απόσταση 7 χλμ. από την Καλή Βρύση. Τα σπίτια είναι διασκορπισμένα στις πλαγιές απ' όπου το βλέμμα χάνεται στον κάμπο και τις απέναντι κορυφές του Φαλακρού.

Στα δυτικά βλέπουμε παραδοσιακά αγροτόσπιτα και την εκκλησία του Αγίου Αθανασίου (1835) με το πυργοειδές καμπαναριό (1869). Στα ανατολικά, σε τοποθεσία με πλατάνια και τρεχούμενα νερά, σώζεται η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής (1890) με γυναικωνίτη, χαγιάτι και εικόνες από το 19ο αι.
Το χωριό, πνιγμένο στα πλατάνια, προσφέρεται ιδιαίτερα το καλοκαίρι για το δροσερό κλίμα του και για τις ταβέρνες της περιοχής. Μετά τις κατασκηνώσεις της Καλλιθέας, οι λάτρες της οδήγησης μπορούν να απολαύσουν εξαιρετικές διαδρομές μέχρι τη Μικρόπολη σε δασικούς-χωμάτινους δρόμους. Το χωριό γιορτάζει τιμώντας την ημέρα της Αγίας Παρασκευής στις 26 Ιουλίου.

48 2Καθώς η διαδρομή στη συνέχεια γίνεται σε χωμάτινο δρόμο προς την Αλιστράτη, επιλέγουμε την οδό Δράμας-Σερρών για την επίσκεψή μας στο σπήλαιο της περιοχής. Ύστερα από 20 χλμ. ευχάριστης οδήγησης, θα διασχίσουμε το κέντρο της ιστορικής για τους εθνικού12newς της αγώνες Αλιστράτης, καπνοπαραγωγικού άλλοτε κέντρου και έδρας του Μητροπολίτη Δράμας την περίοδο 1825-1909, και θα δούμε τα νεοκλασικά της και το εντυπωσιακό καμπαναριό του 19ου αι. στην εκκλησία του Αγίου Αθανασίου.
Τελικός προορισμός μας είναι το σπήλαιο της περιοχής στη θέση "Πετρωτό" και σε απόσταση 6 χλμ. από την Αλιστράτη. Το σπήλαιο με αξιοποιημένη διαδρομή 1200 μ., προσφέρει ακόμη στο κοινό τη μοναδική εμπειρία της σπηλαιοεξερεύνησης με εκπαιδευτή (καθημερινά επισκέψιμο εκτός Δευτέρας, 9 π.μ. - 20 μ.μ. τη θερινή περίοδο, 9 π.μ. - 17 μ.μ. εκτός θερινής περιόδου). Η εκδρομή μας στο σπήλαιο μπορεί να συνδυαστεί με "ράφτινγκ" και "καγιάκ" στο φαράγγι του ποταμού Αγγίτη, κοντά στο χωριό Συμβολή.

Σε απόσταση 4 χλμ. από την Αλιστράτη βρίσκεται το προσφυγικό χωριό Περιχώρα με τη γυναικεία μονή του Αγίου Μηνά, στη θέση "Ταγκάλα", μέσα σε πευκοδάσος 2500 στρεμμάτων. Στιγμές ηρεμίας και εσωτερικής αναζήτησης περιμένουν τον προσκυνητή στο περιβάλλον της μονής, που άρχισε να χτίζεται τη δεκαετία του 1950, μετά το όραμα ενός πιστούarxaiologiko mouseio, από τους κατοίκους της Περιχώρας. Η μονή γιορτάζει στις 11 Νοεμβρίου και είναι καθημερινά επισκέψιμη μέχρι το απόγευμα.
Για την επιστροφή μας στη Δράμα από το σπήλαιο της Αλιστράτης, ο δρόμος μας διέρχεται από ένα μεγάλο μέρος του εύφορου κάμπου του νομού μας, με τις καλλιέργειες σιτηρών και βαμβακιού, ανάμεσα στους οικισμούς του δήμου Σιταγρών των 5.000 κατοίκων προσφυγικής καταγωγής. Αφού περάσουμε την παλιά ξύλινη γέφυρα του ποταμού Αγγίτη, με την πλούσια παραποτάμια βλάστηση, κατευθυνόμαστε προς το χωριό των Σιταγρών με τον μη επισκέψιμο νεολιθικό οικισμό, τα σημαντικά ευρήματα του οποίου παρουσιάζονται στη συλλογή του Αρχαιολογικού Μουσείου Δράμας. Στις δραστηριότητες του δήμου Σιταγρών ξεχωρίζουν το τριήμερο με τα "Αναστενάρια", την πυροβασία των Θρακιωτών προσφύγων στη Μαυρολεύκη στις 19-21 Μαΐου, το έθιμο του "Καλόγερου" τη Δευτέρα της Τυρινής στο ίδιο χωριό και η "γεωργική έκθεση και γιορτή του βαμβακιού" στις αρχές Σεπτεμβρίου στο Φωτολίβος.