Περιφερειακή Ενότητα Δράμας

GreekEnglish (United Kingdom)BulgarianGermanFrenchRussianTurkish

Αρχιτεκτονική

Εκτύπωση

Στην ύπαιθρο του νομού και ιδιαίτερα στα ορεινά και ημιορεινά τμήματά της συναντούμε αξιόλογους παραδοσιακούς οικισμούς  04   με ιστορικό, πολιτιστικό αλλά και αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον.Συγκροτήθηκαν και εξελίχθηκαν στη δ 05     ιάρκεια των περασμένων αιώνων ως εστίες τοπικής γεωργικής - κτηνοτροφικής παραγωγής και εμπορικών συναλλαγών. Προσαρμοσμένοι στις κλιματικές συνθήκες της περιοχής, στη μορφολογία του εδάφους, στα υπάρχοντα υλικά κατασκευής, στον τρόπο διαβίωσης και στις ασχολίες των κατοίκων, έδωσαν ποικιλία τύπων παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, δείγματα των οποίων μπορεί κανείς να συναντήσει στο Παγονέρι, τα Λευκόγεια, το Περιθώρι, το Νευροκόπι, τον Γρανίτη, την Καλή Βρύση, την Καλλιθέα, τα Κοκκινόγεια, την Προσοτσάνη, τον Νικηφόρο, την Ψηλή Ράχη, το Τείχος, το Καπνόφυτο, τον Θόλο, την Πρασινάδα, την Κρήνη και τη Στέρνα. Το αγροτόσπιτο ή καπνόσπιτο μάς βοηθάει να κατανοήσουμε τις παλαιότερες κοινωνίες αυτού του τόπου, να γνωρίσουμε τις καθημερινές συνήθειες των ανθρώπων της υπαίθρου, να εκτιμήσουμε τις τεχνικές τους και τους τρόπους οικοδόμησης. Βοηθητικά κτίσματα του αγροτικού σπιτιού είναι οι στάβλοι, οι αποθήκες, το πλυσταριό, ο φούρνος. Όλοι οι βοηθητικοί χώροι βρίσκονται μέσα στην αυλή του σπιτιού και περιστοιχίζονται από ψηλό μαντρότοιχο. Τα έπιπλα που διαθέτουν είναι τα απαραίτητα, απλά και λιτά, φτιαγμένα τις περισσότερες φορές από τους ίδιους. Ξύλινες  48  εντοιχισμένες ντουλάπες ("μεσάνδρες"), ξύλινα ράφια για την τοποθέτηση σκευών, το "σεντούκι" (το μπαούλο), ο "σοφράς" (χαμηλό τραπέζι φαγητού), οι καναπέδες στρωμένοι με τα πολύχρωμα υφαντά, μάλλινα «κιλίμια». Εκτός από τα 26  αγροτικά σπίτια υπήρχαν και τα αρχοντικά του περασμένου αιώνα, κατοικίες εύπορων οικογενειών, "μπέηδων", καπνομεσιτών και γεωργοκτηνοτρόφων. Έχουν μεγαλύτερο όγκο από τα συνηθισμένα αγροτόσπιτα, καλύτερη κατασκευή, προσεγμένες λεπτομέρειες και αξιόλογα μορφολογικά στοιχεία. Ο χώρος κάτω από το "χαγιάτι" είναι ανοικτός, ενιαίος με την αυλή, ενώ το "χαγιάτι" που καλύπτει όλη τη νότια όψη είναι κλεισμένο από πολλά συνεχόμενα παράθυρα. Ο όροφος διαθέτει συνήθως ένα ή δύο "μουσαφίρ-οντάδες" (δωμάτια για τους επισκέπτες) που χρησιμεύουν σαν χώροι υποδοχής ή ξεκούρασης. Κατασκευάζονται από "τσατμά" (είδος ελαφράς τοιχοποιίας) πάνω σε πέτρινη βάση και έχουν αρκετά ανοίγματα σε όλους τους τοίχους, προσφέροντας ενδιαφέρουσα θέα. Διαθέτουν πλούσια διακόσμηση στα ταβάνια, στους τοίχους, στα ανοίγματα.

Η κατασκευή

Στην παραδοσιακή αρχιτεκτονική εκτός από τις γεωγραφικές, κοινωνικές, οικονομικές και εθνικές συνθήκες, σημαντικό ρόλο παίζουν οι μάστοροι, οι ανώνυμοι τεχνίτες, οι οποίοι ξέρουν να δ - . 19ουλεύουν συντροφικά μέσα από μια ενιαία γλώσσα και βούληση, δίνοντας μορφή σε αληθινές λειτουργίες της ζωής. Τα οικοδομικά υλικά που κυρίως χρησιμοποιούν είναι το ξύλο και η πέτρα. Ξ 27  ύλινα είναι τα κουφώματα, τα δάπεδα, οι οροφές, οι εξώστες, η στέγη. Η στέγη του σπιτιού, τετράρριχτη, με μικρές κλίσεις, καλύπτεται με βυζαντινά κεραμίδια. Τα παράθυρα δεν παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία. Όμως σε μερικά αρχοντικά σπίτια διακρίνουμε ενδιαφέροντα ξύλινα σκαλιστά αετώματα. Επίσης και οι πόρτες δεν παρουσιάζουν ιδιαίτερη επεξεργασία. Πάνω από την κυρία είσοδο, στο μέσο του τοίχου της κυρίας όψης, τοποθετούν μια πλάκα με χαραγμένο το έτος ανέγερσης της οικοδομής. Τέλος, πρέπει να επισημάνουμε πως τα σπίτια που διατηρούν αναλλοίωτη την αρχιτεκτονική τους μορφή είναι στην πλειονότητά τους εγκαταλελειμμένα. Επεμβάσεις των νεότερων γενιών αλλοίωσαν την αρχική μορφή τους.